Spiritualiteit in het dagelijks leven

De ontroering van het leven

dr. Jan Oegema en  prof. dr. Ton Lathouwers

In dit college zal vooral het werk van Dostojewski aan de orde komen en de grote betekenis die het heeft voor een beter verstaan van het anders zijn zoals dat in oosterse wijsheid en met name in zen tot uiting komt. De grote thema’s zijn hier allereerst vrijheid. Wat is de diepste vrijheid? Is vrijheid alleen maar keuzevrijheid? Zijn er grenzen aan het mogelijke? Kan men voorbij de evidenties? Verder de thematiek van het lijden (dialectiek van het kindertraantje) en de existentiële onmogelijkheid daarmee ooit in het reine te komen. Tenslotte gaat Ton Lathouwers in op de passages bij Dostojewski die de werkelijkheid als wonder centraal stellen, zoals in de beroemde uitspraak van prins Mysjkin in de roman De idioot: ‘Kan schoonheid de wereld redden?’

Het middaggedeelte, gegeven door Jan Oegema, zal in het teken staan van de poëzie van de Nederlandse dichter en beeldend kunstenaar Lucebert, pseudoniem van Lubertus Jakobus Swaanswijk (1924-1994). De vier zogenaamde roepingsgedichten, zullen centraal staan in het college. Daarin beschrijft Lucebert hoe hij tot een geëngageerd dichterschap is geroepen door een visioen of een reeks visioenen van het soort dat we kennen van de middeleeuwse mystici (aan hen ontleend hij de idee van de rapture, het geroofd worden). De terugblik op het visioen mondt uit in het formuleren van zijn poëtische hartswoord, en dat hartswoord is niets minder dan een programma, een levensfilosofie: de lichamelijke taal. Daarmee raakt Lucebert aan het thema van dit college, de ontroering door het leven.